Blog

  • Symbolaeth yr M4 yng Nghymru

    Penderfyniad yr M4 

    Gydag un trydar, fe wnaeth y Prif Weinidog Mark Drakeford bwyso ar obeithion rhai o gynrychiolwyr y diwydiant, yn ogystal â chynrychiolwyr gwleidyddol y Ceidwadwyr a’r blaid Brexit – ac ar yr un pryd cododd ddyheadau, gwerthoedd a chymwysterau amgylcheddol Cymru.

    Mae’n anodd gorbwysleisio symbolaeth y penderfyniad hwn. Prosiect Carwyn Jones, a fyddai’n sicr wedi ei wthio drwyddo er gwaethaf Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol ei lywodraeth ei hun, yw’r cynnig hwn bellach lle mae’n perthyn yn iawn – ar y sgrap o ‘atebion’ o’r 20fed Ganrif.

    Wrth wneud ei benderfyniad, nododd Mark Drakeford na fyddai sefyllfa ariannol Llywodraeth Cymru yn caniatáu iddo wneud y gorchmynion prynu gorfodol yn angenrheidiol i fwrw ymlaen â’r prosiect. Fodd bynnag, dywedodd hefyd ei fod yn anghytuno â’r Arolygydd, a bod yr ystyriaethau amgylcheddol hefyd yn rhy fawr i ganiatáu i’r prosiect fynd yn ei flaen.

    Bydd rhan olaf ymresymiad yr Athro Drakeford wedi rhoi calon i’r miloedd lawer o ymgyrchwyr amgylcheddol sydd wedi gwneud hyn yn achos annisgwyl i’r mudiad amgylcheddol ehangach.

    Y peth mwyaf diddorol i Afallen, fodd bynnag, oedd y datganiad nad oedd y Prif Weinidog yn credu bod Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol wedi cael ei hystyried yn annigonol yn y broses.

    “Mae’r Aelod wedi gofyn i mi am ddeddfwriaeth llesiant cenedlaethau’r dyfodol. Rwyf am ei gwneud yn glir, Lywydd, fy mod yn darllen yn ofalus iawn y dystiolaeth a roddwyd gan y comisiynydd, a darllenais yn ofalus iawn y ffordd yr ymatebodd y QC, ar ran Llywodraeth Cymru, i’w dehongliad o’r Ddeddf. Fy marn i yw nad oedd yn ddarlleniad o’r Ddeddf a glywais wedi’i fynegi ar lawr y Cynulliad hwn bod yn rhaid i gynigion ar gyfer datblygu fodloni’r saith nod a phob amcan llesiant, a bod yn rhaid iddynt wneud hynny’n gyfartal ar draws pawb. y nodau a’r amcanion. Mae’n ymddangos i mi yn anochel, mewn unrhyw gynllun datblygu, y bydd rhywfaint o gydbwyso rhwng y gwahanol nodau a’r amcanion y mae’r Ddeddf yn eu cyflwyno. Felly, nid oeddwn yn anghytuno o safbwynt yr arolygydd, bod gofynion y Ddeddf wedi cael eu cynrychioli’n deg gan Lywodraeth Cymru yn y modd y cyflwynodd ei thystiolaeth ar y Ddeddf i’r arolygydd.”

    Y symbolaeth ehangach

    Yr un mor bwysig – ac i’w groesawu – gan fod y penderfyniad hwn, roedd cymaint o werth yn y symbolaeth mae’n darparu ar gyfer dyheadau Cymru a’i chymwysterau amgylcheddol (a chyllidol!). Roedd llawer o ymgyrchwyr wedi gwneud y pwynt y byddai’r Ddeddf Cenedlaethau’r Dyfodol wedi bod yn ddi-werth pe bai’r penderfyniad a wnaed i fwrw ymlaen â’r prosiect.

    Nid wyf yn cyrraedd yr asesiad hwnnw – er mae’n sicr y byddai wedi bod yn ergyd drom i’r Ddeddf ac i hygrededd Swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol sydd wedi gwrthwynebu’r prosiect yn gadarn, gan gynnwys nifer o wrth-asesiadau manwl o’i effeithiolrwydd a’i gynigion . Fodd bynnag, mae’n anodd sgwario’r biliynau o bunnoedd ar sawl milltir o darmac, gydag anghenion dinasyddion Cymru heb eu geni eto.

    Sy’n fy arwain i ddod i’r casgliad bod Mark yn iawn i wneud y penderfyniad a wnaeth – ac mae’n debyg ei fod yn iawn i’w seilio ar sail ariannol ac amgylcheddol. Ond yn anghywir i ystyried bod pob agwedd ar Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol wedi cael ei hystyried yn briodol.

    Mae’r penderfyniad hwn wedi amlygu’r rhaniad sy’n bodoli yn y ddadl gyhoeddus am gyfeiriad Cymru yn y dyfodol. Ar yr un ochr, mae gennym bellach Lywodraeth Cymru, Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol, a bron pob sefydliad amgylcheddol. Yn wleidyddol mae gennym Lafur, Plaid Cymru, y Democratiaid Rhyddfrydol a’r Gwyrddion yn yr un gwersyll.

    Ar yr ochr arall mae cyrff masnach fel CBI, Siambrau Masnach; ac – mae’n anochel – y Ceidwadwyr a’r Plaid Brexit.

    Os yw brwydr heddiw yn y DU yn ymwneud â , yng Nghymru mae’n ymwneud cymaint â sut mae ein heconomi a’n hamgylchedd yn datblygu. Mae brwydr syniadau – ac arian – wedi cael ei thalu dros Forlyn Llanw Bae Abertawe, trydaneiddio’r brif reilffordd i Abertawe, ac enwi pont.

    Hyd yn hyn, roedd yn ymddangos bod grymoedd busnes a Cheidwadaeth yn esgyn yng Nghymru. Efallai bod y penderfyniad ddoe yn unioni’r cydbwysedd braidd – ac mae yna gyffro yn y posibilrwydd y gallai fod yn fwy syfrdanol i ddechrau newid o’r 20fed Ganrif yn fwy cyffredinol ym mholisi Llywodraeth Cymru.

  • The symbolism of the M4 in Wales

    The M4 decision

    With one tweet, the First Minister Mark Drakeford raised Wales’ aspirations, values, and environmental credentials. The decision was publicly opposed by a range of trade bodies and representatives of political parties, including some from the First Minister’s own party.

    The symbolism of this decision is hard to overstate. A project of Carwyn Jones, who would surely have pushed it through despite his own government’s Future Generations Act, this proposal is now where it rightly belongs – on the scrapheap of 20th Century ‘solutions’.

    In making his decision, Mark Drakeford stated that the financial position of Welsh Government would not permit him to make the compulsory purchase orders necessary to proceed with the project. However, he also said that he disagreed with the Inspector, and that the environmental considerations were also too great to allow the project to go ahead.

    The latter part of Prof. Drakeford’s reasoning will have given heart to the many thousands of environmental campaigners who have made this a cause célèbre for the wider environmental movement.

    Most interesting for Afallen though was the statement that the First Minister did not think that the Future Generations Act had been insufficiently regarded in the process.

    “The Member has asked me about the well-being of future generations legislation. I want to make it clear, Llywydd, that I read very carefully the evidence that was given by the commissioner, and I read very carefully the way in which the QC, on behalf of the Welsh Government, responded to her interpretation of the Act. My own view is that it was not a reading of the Act that I heard expressed on the floor of this Assembly that proposals for development have to satisfy all seven goals and all well-being objectives, and that they have to do so equally across all the goals and the objectives. It does seem to me inevitable that, in any plan for development, there will be some balancing between the different goals and the objectives that the Act introduces. I did not dissent from the view of the inspector, therefore, that the requirements of the Act had been fairly represented by the Welsh Government in the way that it presented its evidence on the Act to the inspector.”

    The wider symbolism

    As important – and welcome – as this decision was, there is almost as much value in the symbolism it provides for Wales’ aspirations and its environmental (and fiscal!) credentials. Many campaigners had made the point that were the decision made to press ahead with the project, the Future Generations Act would have been shown to be worthless.

    We do not reach that assessment – although it would surely have been a hammer-blow to the Act and to the credibility of the Office of the Future Generations Commissioner which has robustly opposed the project, including several detailed counter-assessments of its efficacy and proposals. However it’s hard to square the spend of billions of pounds on several miles of tarmac, with the needs of Wales’ citizens as yet unborn. In the public discussion following the decision, it is the future generations – the unborn – who have figured least on the part of supporters of the project.

    We consider that the First Minister was right to make the decision that he did, and to base it on financial and environmental grounds. But we side with the office for Future Generations, and do not consider that all aspects of the WFG Act had been appropriately considered.

    This decision has highlighted the divide that exists in the public debate about Wales’ future direction. If the battle of today in the UK is about , in Wales it is as much about how our economy, environment and culture develops. The battle of ideas – and money – has been waged over the Swansea Bay Tidal Lagoon, electrification of the main railway line to Swansea, and the naming of a bridge. The latest decision would appear to suggest that the struggle is likely to continue for the foreseeable future.

    To date, it seemed that Wales, in common with standard economic orthodoxy, across the UK and in many other countries, was not sufficiently considering the responsibilities we owe to our citizens, environment and the global community. Perhaps yesterday’s decision redresses the balance somewhat – and there is excitement in the possibility that it may augur the start of a shift from 20th Century thinking more generally in Welsh Government policy.

  • Wales’ talent is everywhere. We want the best of it

    A Wales of all the talents

    We believe that Wales’ best potential will only be attained if we can tap the abilities of all of our people. We also know that many people struggle to reach their own full potential, not because they lack the talent or the skills, but because their disabilities make entering the workplace more challenging than it should be.

    We want to work with the most talented people – wherever they are based, and whatever their physical circumstances – and are delighted to announce that we have been accepted to the ‘Disability Confident‘ scheme. It’s a UK Government scheme which aims to support employers in recruiting and retaining the best talent, including from the pools of people who have a disability or health condition.

    We intend to understand from disabled people’s user led organisations how we can make any work opportunities as accessible as possible to as wide a range of people as possible. We think that our method of working with people embedded in their local communities will assist with the accessibility of our work opportunities, because colleagues are able to work in the home or office conditions which suit them best.

    The spirit of Future Generations

    The Future Generations Well-being Goals and Ways of Working are both supported by good practice engendered in the Disability Confident scheme.

    Making it easier for people with health problems or disabilities into meaningful and valued work supports:

    • A ‘healthier Wales’ by enabling more people to enter the workplace, reducing stigma and mental health issues
    • A ‘more resilient Wales’ by helping to improve skills and retaining knowledge across the widest possible range of people
    • A ‘more equal Wales’ by ensuring that the fruits of gainful employment are shared more equally with currently disadvantaged groups
    • A ‘prosperous Wales’ by making the best possible talent available to us, and enabling us to provide an outstanding service to our clients

    The Future Generations Act also specifies the need to work differently, using the Five Ways of Working. With Afallen taking part in the Disability Confident scheme, we can more easily demonstrate:

    • Integration of our outputs with the needs of other service delivery partners in the public or private sector
    • Strengthening Wales’ long-term ability to provide meaningful employment for people with different abilities
    • The ability of people with disabilities or health conditions to more easily access work, mitigating future costs to the individual or public support services (prevention)
    • Collaboration with new partner organisations which could lead to better Well-being Outcomes for all parties
    • Involvement with people who reflect Wales’ diversity in full 

    It’s important to us that a Wales-based consultancy is able to offer an extremely high level of quality, from a cohort of specialists which reflect Wales’ diversity in all aspects. Working with people from a wide range of backgrounds and life experiences increases overall performance, and we think that our first steps into the Disability Confident scheme will help us achieve the excellence that is our aim.

    You can see all our accreditations in the footer of our webpage – with more to follow in the coming months! 

    If you have any thoughts on our approach, please don’t hesitate to get in touch, or drop us some comments below.

  • Mae talent Cymru ym mhobman. Rydym eisiau’r gorau ohono

    Cymru o’r holl dalentau

    Credwn mai dim ond os gallwn fanteisio ar alluoedd ein holl bobl y gallwn ddatgelu potensial gorau Cymru. Rydym hefyd yn gwybod bod llawer o bobl yn ei chael hi’n anodd cyrraedd eu potensial llawn, nid oherwydd nad oes ganddynt y dalent na’r sgiliau, ond oherwydd bod eu hanableddau yn gwneud mynediad i’r gweithle yn fwy heriol nag y dylai fod.

    Rydym eisiau gweithio gyda’r bobl fwyaf dawnus – ble bynnag y maent wedi’u lleoli, a beth bynnag fo’u hamgylchiadau corfforol – ac mae’n bleser gennym gyhoeddi ein bod wedi cael ein derbyn i’r cynllun ‘Anabledd Hyderus‘ (saesneg yn unig). Mae’n gynllun gan Lywodraeth y DU sy’n ceisio cefnogi cyflogwyr i recriwtio a chadw’r doniau gorau, gan gynnwys y pyllau o bobl sydd ag anabledd neu gyflwr iechyd.

    Rydym yn bwriadu deall gan sefydliadau pobl anabl sy’n cael eu harwain gan ddefnyddwyr sut y gallwn wneud unrhyw gyfleoedd gwaith mor hygyrch â phosibl i ystod mor eang â phosibl o bobl. Credwn y bydd ein dull o weithio gyda phobl sydd wedi’u hymgorffori yn eu cymunedau lleol yn cynorthwyo gyda hygyrchedd ein cyfleoedd gwaith, gan fod cydweithwyr yn gallu gweithio yn y cartref neu amodau swyddfa sy’n gweddu orau iddynt.

    Ysbryd Cenedlaethau’r Dyfodol

    Mae Nodau Llesiant a Ffyrdd o Weithio yn cael eu cefnogi gan arfer da sy’n rhan o’r cynllun Hyderus i Bobl Anabl. Ei gwneud yn haws i bobl â phroblemau iechyd neu anableddau gael cymorth gwaith ystyrlon a gwerthfawr:

    • Wales Cymru iachach ’trwy alluogi mwy o bobl i fynd i mewn i’r gweithle, gan leihau stigma a materion iechyd meddwl
    • Wales Cymru fwy gwydn ’drwy helpu i wella sgiliau a chadw gwybodaeth ar draws yr ystod ehangaf posibl o bobl
    • Wales Cymru fwy cyfartal ‘drwy sicrhau bod ffrwyth cyflogaeth gyflogedig yn cael ei rannu’n fwy cyfartal â grwpiau sydd dan anfantais ar hyn o bryd
    • Wales Cymru lewyrchus ’trwy sicrhau bod y dalent orau bosibl ar gael i ni, a’n galluogi i ddarparu gwasanaeth rhagorol i’n cleientiaid

    Mae Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol hefyd yn nodi’r angen i weithio’n wahanol, gan ddefnyddio’r Pum Ffordd o Weithio. Gyda Afallen yn cymryd rhan yn y cynllun Hyderus Anabledd, gallwn ddangos yn haws:

    • Integreiddio ein hallbynnau ag anghenion partneriaid darparu gwasanaeth eraill yn y sector cyhoeddus neu’r sector preifat
    • Cryfhau gallu hirdymor Cymru i ddarparu cyflogaeth ystyrlon i bobl â galluoedd gwahanol
    • Gallu pobl ag anableddau neu gyflyrau iechyd i gael mynediad haws at waith, gan liniaru costau’r unigolyn yn y dyfodol neu wasanaethau cymorth cyhoeddus (atal)
    • Cydweithio â sefydliadau partner newydd a allai arwain at Ganlyniadau Llesiant gwell i bob parti
    • Ymwneud â phobl sy’n adlewyrchu amrywiaeth Cymru yn llawn

    Mae’n bwysig i ni fod ymgynghoriaeth yng Nghymru yn gallu cynnig safon uchel iawn o safon, o garfan o arbenigwyr sy’n adlewyrchu amrywiaeth Cymru ym mhob agwedd. Mae gweithio gyda phobl o ystod eang o gefndiroedd a phrofiadau bywyd yn cynyddu perfformiad cyffredinol, a chredwn y bydd ein camau cyntaf i mewn i’r cynllun Hyder Anabledd yn ein helpu i gyflawni’r rhagoriaeth sydd yn ein nod.

    Gallwch weld ein holl achrediadau ar y dudalen hon – gyda mwy i’w ddilyn yn y misoedd nesaf!

    Os oes gennych unrhyw syniadau am ein dull gweithredu, peidiwch ag oedi cyn cysylltu â ni, neu anfonwch rai sylwadau isod atom.

  • Wedi brandio’n swyddogol

    Cam nesa

    Gwelodd yr wythnos hon gam sylweddol arall yn esblygiad Afallen. Er ein bod wedi ein cofrestru fel cwmni ers mis Hydref, nid oeddem – tan yr wythnos hon – wedi cael cyfle i ddathlu’r cwmni gyda’n ffrindiau a’n cydweithwyr o bob rhan o’n rhwydweithiau.

    Newidiodd hynny i gyd yr wythnos hon, gyda’n lansiad swyddogol, digwyddiad hynod bleserus lle gwelodd bron i hanner cant o bobl ddod i glywed mwy am Afallen, a sut rydym yn ceisio chwarae ein rhan i wneud Cymru, a’r byd, yn lle mwy cynaliadwy.

    [/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”3.18.2″ text_font_size=”18px” background_layout=”dark”]

    Fe wnaethom hefyd achub ar y cyfle i ddatgelu ein logo newydd i’r mynychwyr. Roeddem yn ffodus iawn i sicrhau gwasanaethau Hannah Garcia o Blod Design yn yr ailgynllunio, sydd yn arbenigwr ar greu logos hardd ar gyfer sefydliadau sydd â gyriant amgylcheddol cryf.

    Roedd ein logo blaenorol yn rhywbeth o harddwch, wedi’i greu a’i roi i’r byd trwy Creative Commons (rhywbeth yr ydym yn ei garu!) trwy OpenClipArt. Fodd bynnag, gan fod unrhyw un yn gallu ei ddefnyddio’n rhwydd, fe benderfynon ni fod arnom angen rhywbeth ychydig yn fwy pwrpasol.

    Cydnabu Hannah arwyddocâd y goeden afalau i gynaliadwyedd, ac ymgorfforodd ein hawgrymiadau arddull yn rhywbeth sy’n unigryw, unigryw, ac mae’n cynrychioli’r tri phartner sefydledig trwy nifer yr afalau yn y goeden.

    Barddoniaeth, seidr a chwmni gwych

    Roeddem wrth ein bodd o gael ein cefnogi ar y noson trwy gael cipolwg ar arwyddocâd hanesyddol a diwylliannol yr enw Afallen yn Llenyddiaeth Gymraeg, gan Y Prifardd Aled Gwyn. Yn ei ddisgrifiad prydferth ac angerddol o’r gair, a’i berthnasedd i ddiwylliant Cymru yn ymestyn dros fwy nag wyth can mlynedd, roedd yn cynnwys darlleniadau dethol, gan gynnwys rhan o’r gerdd enwog ‘Ymadawiad Arthur’. Cafodd y gerdd hon ei hystyried yn ddigon uchel i ddyrchafu awdur T. Gwynn Jones, i Gadair yr Eisteddfod ym 1902, ac fe’i hystyrir yn gyflawniad nodedig yn llenyddiaeth Gymraeg yr 20fed Ganrif.

    Ar noson o gwmni diwylliant a chwmni gwych, roeddem yn falch iawn o fod wedi dod â chymaint o bobl wych ynghyd. Wedi’i lansio’n swyddogol, a chyda logo newydd, rydym eisoes yn gweithio’n galed i wasanaethu cleientiaid, cymunedau a hinsawdd trwy ein partneriaethau unigryw a’n ffyrdd o weithio.

  • Argyfwng Hinsawdd Cymru

    Argyfwng Hinsawdd Cymru

    Argyfwng: e. Sefyllfa neu ddigwyddiad difrifol sy’n gofyn am weithredu ar unwaith.

    Hinsawdd: e. Yr amodau meteorolegol, gan gynnwys tymheredd, dyddodiad, a gwynt, sy’n gyffredin mewn rhanbarth penodol.

    Ar 29 Ebrill, cyhoeddodd yr Alban ei hun yn falch fel y genedl gyntaf i ddatgan Argyfwng Hinsawdd. Dilynwyd y datganiad hwn yn agos gan ein Gweinidog Amgylchedd, Lesley Griffiths, a ychwanegodd lais Llywodraeth Cymru at y rhestr gynyddol o drefi a dinasoedd sydd wedi ymrwymo i gydnabod yr angen am fesurau brys a llym i fynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd.

    Mae dyfodiad Llywodraethau Cenedlaethol i’r ‘blaid’ datganiad Argyfwng Hinsawdd yn arwyddocaol iawn; nid yn unig am y symbolaeth ddiamheuol y mae’n ei darparu, ac am y cryfder gwleidyddol y mae’n ei roi i ymgyrchwyr yng Nghymru a’r Alban, ond hefyd oherwydd ei bod yn debygol y bydd gwledydd eraill yn dilyn yr un peth.

    Fel y dywedodd Lesley Griffiths, mae gan y llywodraeth rôl i’w chwarae o ran gweithredu ar y cyd yn bosibl. Ac yn sicr mae arnom angen gweithredu ar y cyd – yn unigol ac ar lefel y genedl-wladwriaeth – os ydym am arestio newid yn yr hinsawdd sy’n mynd rhagddo a sicrhau bod y blaned yr ydym yn ei throsglwyddo i’n plant a’n hwyrion yn byw ynddi.

    Roedd yn ddiddorol nodi bod y Prif Weinidog y diwrnod canlynol wedi amlinellu’r amserlen ar gyfer gwneud penderfyniad ar dynged ffordd liniaru arfaethedig yr M4. Yn ystod wythnos gyntaf mis Mehefin bydd Mark Drakeford yn nodi a fydd yn rhoi’r gorchmynion cyfreithiol angenrheidiol i ganiatáu i’r prosiect fynd rhagddo.

    M4 – Ddim yn gytundeb wedi’i wneud?

    Er na fyddai penderfyniad i gyhoeddi Gorchmynion Trafnidiaeth ym mis Mehefin o reidrwydd yn gwarantu bod y prosiect yn dechrau – mae’n dal i fod yn destun pleidlais gadarnhau yn y Senedd – byddai’n arwydd bod Llywodraeth Cymru yn credu bod ceisio lleddfu llif traffig trwy adeiladu ffordd mae capasiti yn flaenoriaeth uwch o bosibl na mynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd.

    Byddai hefyd yn rhoi gwrthdaro uniongyrchol rhwng Llywodraeth Cymru a Swyddfa’r Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol sydd wedi nodi nad yw’r cynllun arfaethedig yn ystyried anghenion cenedlaethau’r dyfodol yn iawn.

    Er nad oes gennyf unrhyw amheuaeth y gallai ein llywodraeth gynhyrchu naratif sy’n dangos mai darn newydd o draffordd yw’r union beth y mae ar ein dinasyddion ifanc, sydd eto i gael ei eni, ei angen i mi fel petai’r penderfyniad hwn yn drychinebus i’r hyn yr ydym ni fel pobl Cymru, fel gwerth. Ydyn ni’n gwerthfawrogi gwir ein dinasyddion yn y dyfodol, yn ddieuog ar fai, i fyw mewn hinsawdd sy’n debyg i’r hyn yr ydym ni ein hunain wedi ei brofi? Neu ydyn ni’n gwerthfawrogi’n fwy cyfleus perchnogion ceir preifat mewn cornel bach o Gymru i eillio ychydig funudau o’u hamser teithio?

    Mae’n Fusnes fel Arfer, gyda nifer fach o bethau, sydd wedi mynd â ni i’r argyfwng hwn. Ac os yw, fel y dywed Llywodraeth Cymru, yn argyfwng, mae angen mesurau llym, radical arnom, yn unigol ac ar y cyd, i osgoi canlyniadau trasig i’n hecosystemau.

    Credyd lle mae’n ddyledus

    Rwy’n cymeradwyo Llywodraeth Cymru am wneud datganiad mor ddewr o fwriad ar yr Argyfwng yn yr Hinsawdd, gan fy mod wedi cymeradwyo’n gyson y gwaith o greu a gweithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Ond os yw bwriad i gael ystyr, rhaid i ni wneud penderfyniadau’n wahanol. Rhaid i ni flaenoriaethu yn unol â hynny. Ac mae’n rhaid i ni gymryd pob cyfle i benderfynu yn erbyn prosiectau a systemau sy’n cynyddu canlyniadau gwael i’r amgylchedd.

    Wrth roi clod i Lywodraeth Cymru am eu datganiad, hoffwn hefyd dalu teyrnged i’r miloedd o ymgyrchwyr o Gymru sydd wedi dod yn rhan o’r mudiad Gwrthryfel Difodiant, sydd yn ddiau wedi chwarae rôl enfawr wrth godi’r mater o fewn yr ymwybyddiaeth genedlaethol. Mae eu dewrder, eu dycnwch a’u hunan-aberth yn ostyngedig ac yn galonogol. Rydym yn ddiolchgar iawn i’n cyd-ddinasyddion am ymgyrchu ar ran ein cenedlaethau i ddod, ac ar ran yr ecosystemau a fydd yn parhau i’w cefnogi yn y degawdau i ddod.

  • Wales’ Climate Emergency

    Wales’ Climate Emergency

    Emergency: n. A serious situation or occurrence that demands immediate action.

    Climate: n. The meteorological conditions, including temperature, precipitation, and wind, that characteristically prevail in a particular region.

    On 29 April, Scotland proudly announced itself as the first nation to declare a Climate Emergency. This statement was closely followed by our own from Environment Minister, Lesley Griffiths, who added the voice of Welsh Government to the growing list of towns and cities that have signed up to acknowledge the need for urgent and drastic measures to combat climate change.

    The arrival of National Governments to the Climate Emergency declaration ‘party’ is hugely significant; not just for the undoubted symbolism it provides, and for the political heft that it gives to campaigners within Wales and Scotland, but also because it heralds the likelihood that other countries will follow suit.

    As Lesley Griffiths said, government has a role in making collective action possible. And we certainly do require collective action – both individually and at the nation-state level – if we are to arrest runaway climate change and to ensure that the planet we bequeath to our children and grandchildren is habitable.

    It was interesting to note that the following day saw the First Minister outline the timetable for making a decision on the fate of the proposed new M4 relief road. The first week of June will see Mark Drakeford setting out whether he will grant the legal orders necessary to allow the project to proceed.

    M4 – Not a done deal?

    Although a decision to issue Transport Orders in June would not necessarily guarantee that the project commences – it is still subject to a confirmatory vote in the National Assembly – it would signal that Welsh Government believes that attempting to ease the flow of traffic by building additional road capacity is a potentially higher priority than tackling climate change.

    It would also put Welsh Government in direct conflict with the Office of the Commissioner for Future Generations which has stated that the proposed scheme does not properly take into account the needs of future generations.

    Whilst I have no doubt that our government could produce a narrative which demonstrates that a new piece of motorway is exactly what our young and yet-to-be-born citizens need, it feels to me as though this decision is totemic for what we, as the people of Wales, see as of value. Do we truly value the ability of our future citizens, innocent of blame, to live in a climate which resembles that which we ourselves have experienced? Or do we value more highly the convenience of private car owners in a small corner of Wales to shave a few minutes from their journey time?

    It is Business as Usual, with modest tweaks, which has got us into this emergency. And if it really is, as Welsh Government states, an emergency, then we need drastic, radical measures, individually and collectively, to avoid tragic outcomes for our ecosystems.

    Credit where it’s due

    I applaud Welsh Government for making such a brave statement of intent on the Climate Emergency, as I have consistently applauded the creation and implementation of the Well-being of Future Generations Act. But if intent is to have meaning, we must make decisions differently. We must prioritise accordingly. And we must take every opportunity to decide against projects and systems which increase poor outcomes for the environment.

    In giving credit to Welsh Government for their statement, I would also like to pay homage to the thousands of Welsh campaigners who have become part of the Extinction Rebellion movement, which has undoubtedly played an immense role in raising the issue within the national consciousness. Their bravery, tenacity and self-sacrifice is both humbling and heartening. We owe a debt of gratitude to our fellow citizens for campaigning on behalf of our future generations, and on behalf of the ecosystems which will continue to support them in the decades to come.

    This post was first published by the Institute of Welsh Affairs

  • Why Afallen?

    Why Afallen?

    As I recently blogged I’ve been working in the renewable energy sector for more than fifteen years, with nearly half that total coming from my post as Director of RenewableUK Cymru, a position I was very happy in.

    So….why am I starting work today, for the first time, for a start-up partnership with no guaranteed income, no pension, no sick pay. Why – on the cusp of Brexit, with all the uncertainty that brings – would anybody want to augment that uncertainty ten-fold?

    Perhaps to answer that question satisfactorily, the first question to answer is — what? What is Afallen?

    Afallen

    Firstly, the name itself. The word ‘Afallen’ means ‘Apple Tree’ in Welsh. The apple tree has many positive connotations around renewal, replenishment and sustainability. It is also the likely derivative word for Avalon, the island central to the Arthurian legends.

    Afallen is a limited liability partnership (LLP), currently made up of three people. We work with gifted and experienced associates from across Wales and beyond.

    We are a values-based organisation working on projects which we can influence for the good — in terms of the long-term benefit for environment, community, and the economy in its widest terms.

    We champion and support the open-source and creative commons communities, and are busy building a supply chain which rewards suppliers who hold similar values to our own (see this blog about Triodos as our first ethical supplier).

    We have committed to donating 10% of our net profits to a charitable trust to support sustainable economic development in Wales — though I am keen to widen this to enable us to financially support the amazing open-source products which enable us to work effectively, and to develop our own skills in-house on a range of platforms.

    We want to maintain as much financial and intellectual capital as possible within Wales — all parts of Wales — as possible. We want to build resilience in communities the length and breadth of the country. And we want to help others deliver their own projects in the letter and spirit of the Well-being of Future Generations legislation. For me, that includes the ability to deliver as many project outcomes through the medium of Welsh as possible.

    Why?

    The ‘why’ is obvious when you understand the social and economic context of the Wales we are proud to call our home in 2019. One of the poorest ‘regions’ in Europe with one of the worst infrastructure systems, we see all too often our financial and human capital leaving Wales.

    That’s why we want to build an organisation which can deliver extremely high-quality services across a range of sectors, and support delivery by skilled professionals who live and work in the communities where the projects are carried out. This organisation — Afallen — will increase the amount of money retained within Wales from public and private sector activity, and redistribute it as widely as possible to our associates across Wales.

    If we are successful in our aim, we will make a material difference to individuals, households and communities across Wales for a number of reasons:

    • Highly skilled professionals living outside major urban conurbations will be able to work within their communities. This will reduce the need for commuting, increase the viability of remote and rural working, and improve outcomes by bringing project delivery much closer to the beneficiaries
    • We will improve the resilience of the communities we work in by empowering the people and organisations we work with. We hope to reduce the need for future intervention by the ways in which we work today
    • We will retain greater financial, intellectual and social capital within our communities the length and breadth of the country

    What’s next?

    I am incredibly proud and humbled by being able to work with Mari Arthur and Peter Trott, two highly experienced, motivated and delightful people.

    I’m looking forward to developing our network further so that we can make good on our promise to provide exceptional project delivery, delivered locally, right across Wales.

    And in the longer term, it’s not impossible that we will be able to take the expertise we’ve developed in Wales, and take it elsewhere. Our experience marrying sustainability with project delivery through a minority national language might be instructive and useful in countries such as Scotland, New Zealand or Ireland. Well….I can dream!

    If you’re interested in finding out how we can help your project or service deliver its full meaning and value, and demonstrate superb alignment with the goals and ways of working of the Well-being of Future Generations Act, I’ll be only to happy to chat to you on the phone or over a coffee.

  • Pam Afallen?

    Pam Afallen?

    Wrth i mi blogio yn ddiweddar rwyf wedi bod yn gweithio’n hapus iawn yn y sector ynni adnewyddadwy ers dros bymtheng mlynedd, gyda bron i hanner y cyfanswm hwnnw’n dod o’m swydd fel Cyfarwyddwr RenewableUK Cymru, swydd yr oeddwn yn hapus iawn ynddi.

    Felly… am fy mod yn dechrau gweithio heddiw, am y tro cyntaf, ar gyfer partneriaeth gychwynnol heb unrhyw incwm gwarantedig, dim pensiwn, dim tâl salwch. Pam – ar fin Brexit, gyda’r holl ansicrwydd sy’n dod – a fyddai unrhyw un eisiau ychwanegu at yr ansicrwydd hwnnw ddeg gwaith?

    Efallai i ateb y cwestiwn hwnnw’n foddhaol, y cwestiwn cyntaf i’w ateb yw – beth? Beth yw Afallen?

    Afallen

    Yn gyntaf, yr enw ei hun. Mae ‘Afallen’ yn golygu ‘Apple Tree’ yn Gymraeg. Mae gan y goeden afalau lawer o arwyddocâd cadarnhaol ynghylch adnewyddu, adnewyddu a chynaliadwyedd. Hwn hefyd yw’r gair deilliadol tebygol ar gyfer Avalon, yr ynys sy’n ganolog i’r chwedlau Arthuraidd.

    Mae Afallen yn bartneriaeth atebolrwydd cyfyngedig (PAC), sy’n cynnwys tri pherson ar hyn o bryd. Rydym yn gweithio gyda chymdeithion dawnus a phrofiadol o bob cwr o Gymru a thu hwnt.

    Rydym yn sefydliad sy’n seiliedig ar werthoedd. Rydym yn gweithio ar brosiectau y gallwn ddylanwadu arnynt er lles pawb – o ran y budd hirdymor i’r amgylchedd, y gymuned, a’r economi yn ei delerau ehangaf.

    Rydym yn hyrwyddo ac yn cefnogi’r cymunedau comin agored a chreadigol, ac rydym yn brysur yn adeiladu cadwyn gyflenwi sy’n gwobrwyo cyflenwyr sydd â gwerthoedd tebyg i’n rhai ni (gweler y blog hwn am Triodos fel ein cyflenwr moesegol cyntaf).

    Rydym wedi ymrwymo i roi 10% o’n helw net i ymddiriedolaeth elusennol i gefnogi datblygiad economaidd cynaliadwy yng Nghymru – er fy mod yn awyddus i ehangu hyn er mwyn ein galluogi i gefnogi’n ariannol y cynhyrchion ffynhonnell agored anhygoel sy’n ein galluogi i weithio’n effeithiol, a datblygu ein sgiliau ein hunain yn fewnol ar ystod o lwyfannau.

    Rydym am gynnal cymaint o gyfalaf ariannol a deallusol â phosibl yng Nghymru – ym mhob rhan o Gymru – â phosibl. Rydym eisiau adeiladu gwytnwch mewn cymunedau ar hyd a lled y wlad. Ac rydym am helpu eraill i gyflwyno eu prosiectau eu hunain yn llythyr ac ysbryd deddfwriaeth Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. I mi, mae hynny’n cynnwys y gallu i gyflwyno cymaint o ddeilliannau prosiect â phosibl drwy gyfrwng y Gymraeg.

    Pam?

    Mae’r ‘pam’ yn amlwg pan fyddwch chi’n deall cyd-destun cymdeithasol ac economaidd y Gymru yr ydym yn falch o’u galw’n gartref yn 2019. Un o’r ‘rhanbarthau’ tlotaf yn Ewrop gydag un o’r systemau seilwaith gwaethaf, rydym yn gweld yn rhy aml ein cyfalaf ariannol a dynol yn gadael Cymru.

    Dyna pam ein bod am adeiladu sefydliad a all ddarparu gwasanaethau o ansawdd uchel iawn ar draws ystod o sectorau, a chefnogi darpariaeth gan weithwyr proffesiynol medrus sy’n byw ac yn gweithio yn y cymunedau lle cynhelir y prosiectau. Yn y pen draw, bydd y sefydliad hwn – Afallen – yn ceisio cynyddu’r arian a gedwir yng Nghymru o weithgarwch y sector cyhoeddus a’r sector preifat, ac i’w ailddosbarthu mor eang â phosibl i’n cymdeithion ledled Cymru.

    Os ydym yn llwyddiannus yn ein nod, byddwn yn gwneud gwahaniaeth sylweddol i unigolion, cartrefi a chymunedau ledled Cymru am nifer o resymau:

    • Bydd gweithwyr proffesiynol medrus iawn sy’n byw y tu allan i gytrefi trefol mawr yn gallu gweithio yn eu cymunedau. Bydd hyn yn lleihau’r angen am gymudo, yn cynyddu hyfywedd gweithio o bell a gwledig, ac yn gwella canlyniadau trwy ddod â chyflwyno prosiectau yn llawer agosach at y buddiolwyr
    • Ein nod yw gwella gwytnwch y cymunedau rydym yn gweithio ynddynt trwy rymuso’r bobl a’r sefydliadau rydym yn gweithio gyda nhw. Gobeithiwn leihau’r angen am ymyrraeth yn y dyfodol gan y ffyrdd yr ydym yn gweithio heddiw
    • Byddwn yn cadw mwy o gyfalaf ariannol, deallusol a chymdeithasol o fewn ein cymunedau ar hyd a lled y wlad

    Beth nesaf?

    Rwy’n hynod falch ac yn ostyngedig trwy allu gweithio gyda Mari Arthur a Peter Trott, dau o bobl hynod brofiadol, brwdfrydig a hyfryd.

    Rwy’n edrych ymlaen at ddatblygu ein rhwydwaith ymhellach fel y gallwn wneud yn dda ar ein haddewid i ddarparu prosiectau eithriadol, a gyflwynir yn lleol, ledled Cymru.

    Ac yn y tymor hwy, nid yw’n amhosibl y byddwn yn gallu cymryd yr arbenigedd rydym wedi’i ddatblygu yng Nghymru, a’i gymryd mewn mannau eraill. Gallai ein profiad o briodi cynaladwyedd gyda chyflwyno prosiectau drwy iaith leiafrifol genedlaethol fod yn addysgiadol ac yn ddefnyddiol mewn gwledydd fel yr Alban, Seland Newydd neu Iwerddon. Wel… Gallaf freuddwydio!

    Os oes gennych ddiddordeb mewn darganfod sut y gallwn helpu eich prosiect neu wasanaeth i gyflawni ei ystyr a’i werth llawn, a dangos aliniad gwych â nodau a ffyrdd o weithio Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, byddaf ond yn yn hapus i sgwrsio â chi ar y ffôn neu dros goffi. Yn y cyfamser, dyma grynodeb byr iawn o’r hyn y gallwn ei gynnig.