Wrth i mi blogio yn ddiweddar rwyf wedi bod yn gweithio’n hapus iawn yn y sector ynni adnewyddadwy ers dros bymtheng mlynedd, gyda bron i hanner y cyfanswm hwnnw’n dod o’m swydd fel Cyfarwyddwr RenewableUK Cymru, swydd yr oeddwn yn hapus iawn ynddi.
Felly… am fy mod yn dechrau gweithio heddiw, am y tro cyntaf, ar gyfer partneriaeth gychwynnol heb unrhyw incwm gwarantedig, dim pensiwn, dim tâl salwch. Pam – ar fin Brexit, gyda’r holl ansicrwydd sy’n dod – a fyddai unrhyw un eisiau ychwanegu at yr ansicrwydd hwnnw ddeg gwaith?
Efallai i ateb y cwestiwn hwnnw’n foddhaol, y cwestiwn cyntaf i’w ateb yw – beth? Beth yw Afallen?
Afallen
Yn gyntaf, yr enw ei hun. Mae ‘Afallen’ yn golygu ‘Apple Tree’ yn Gymraeg. Mae gan y goeden afalau lawer o arwyddocâd cadarnhaol ynghylch adnewyddu, adnewyddu a chynaliadwyedd. Hwn hefyd yw’r gair deilliadol tebygol ar gyfer Avalon, yr ynys sy’n ganolog i’r chwedlau Arthuraidd.
Mae Afallen yn bartneriaeth atebolrwydd cyfyngedig (PAC), sy’n cynnwys tri pherson ar hyn o bryd. Rydym yn gweithio gyda chymdeithion dawnus a phrofiadol o bob cwr o Gymru a thu hwnt.
Rydym yn sefydliad sy’n seiliedig ar werthoedd. Rydym yn gweithio ar brosiectau y gallwn ddylanwadu arnynt er lles pawb – o ran y budd hirdymor i’r amgylchedd, y gymuned, a’r economi yn ei delerau ehangaf.
Rydym yn hyrwyddo ac yn cefnogi’r cymunedau comin agored a chreadigol, ac rydym yn brysur yn adeiladu cadwyn gyflenwi sy’n gwobrwyo cyflenwyr sydd â gwerthoedd tebyg i’n rhai ni (gweler y blog hwn am Triodos fel ein cyflenwr moesegol cyntaf).
Rydym wedi ymrwymo i roi 10% o’n helw net i ymddiriedolaeth elusennol i gefnogi datblygiad economaidd cynaliadwy yng Nghymru – er fy mod yn awyddus i ehangu hyn er mwyn ein galluogi i gefnogi’n ariannol y cynhyrchion ffynhonnell agored anhygoel sy’n ein galluogi i weithio’n effeithiol, a datblygu ein sgiliau ein hunain yn fewnol ar ystod o lwyfannau.
Rydym am gynnal cymaint o gyfalaf ariannol a deallusol â phosibl yng Nghymru – ym mhob rhan o Gymru – â phosibl. Rydym eisiau adeiladu gwytnwch mewn cymunedau ar hyd a lled y wlad. Ac rydym am helpu eraill i gyflwyno eu prosiectau eu hunain yn llythyr ac ysbryd deddfwriaeth Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. I mi, mae hynny’n cynnwys y gallu i gyflwyno cymaint o ddeilliannau prosiect â phosibl drwy gyfrwng y Gymraeg.
Pam?
Mae’r ‘pam’ yn amlwg pan fyddwch chi’n deall cyd-destun cymdeithasol ac economaidd y Gymru yr ydym yn falch o’u galw’n gartref yn 2019. Un o’r ‘rhanbarthau’ tlotaf yn Ewrop gydag un o’r systemau seilwaith gwaethaf, rydym yn gweld yn rhy aml ein cyfalaf ariannol a dynol yn gadael Cymru.
Dyna pam ein bod am adeiladu sefydliad a all ddarparu gwasanaethau o ansawdd uchel iawn ar draws ystod o sectorau, a chefnogi darpariaeth gan weithwyr proffesiynol medrus sy’n byw ac yn gweithio yn y cymunedau lle cynhelir y prosiectau. Yn y pen draw, bydd y sefydliad hwn – Afallen – yn ceisio cynyddu’r arian a gedwir yng Nghymru o weithgarwch y sector cyhoeddus a’r sector preifat, ac i’w ailddosbarthu mor eang â phosibl i’n cymdeithion ledled Cymru.
Os ydym yn llwyddiannus yn ein nod, byddwn yn gwneud gwahaniaeth sylweddol i unigolion, cartrefi a chymunedau ledled Cymru am nifer o resymau:
- Bydd gweithwyr proffesiynol medrus iawn sy’n byw y tu allan i gytrefi trefol mawr yn gallu gweithio yn eu cymunedau. Bydd hyn yn lleihau’r angen am gymudo, yn cynyddu hyfywedd gweithio o bell a gwledig, ac yn gwella canlyniadau trwy ddod â chyflwyno prosiectau yn llawer agosach at y buddiolwyr
- Ein nod yw gwella gwytnwch y cymunedau rydym yn gweithio ynddynt trwy rymuso’r bobl a’r sefydliadau rydym yn gweithio gyda nhw. Gobeithiwn leihau’r angen am ymyrraeth yn y dyfodol gan y ffyrdd yr ydym yn gweithio heddiw
- Byddwn yn cadw mwy o gyfalaf ariannol, deallusol a chymdeithasol o fewn ein cymunedau ar hyd a lled y wlad
Beth nesaf?
Rwy’n hynod falch ac yn ostyngedig trwy allu gweithio gyda Mari Arthur a Peter Trott, dau o bobl hynod brofiadol, brwdfrydig a hyfryd.
Rwy’n edrych ymlaen at ddatblygu ein rhwydwaith ymhellach fel y gallwn wneud yn dda ar ein haddewid i ddarparu prosiectau eithriadol, a gyflwynir yn lleol, ledled Cymru.
Ac yn y tymor hwy, nid yw’n amhosibl y byddwn yn gallu cymryd yr arbenigedd rydym wedi’i ddatblygu yng Nghymru, a’i gymryd mewn mannau eraill. Gallai ein profiad o briodi cynaladwyedd gyda chyflwyno prosiectau drwy iaith leiafrifol genedlaethol fod yn addysgiadol ac yn ddefnyddiol mewn gwledydd fel yr Alban, Seland Newydd neu Iwerddon. Wel… Gallaf freuddwydio!
Os oes gennych ddiddordeb mewn darganfod sut y gallwn helpu eich prosiect neu wasanaeth i gyflawni ei ystyr a’i werth llawn, a dangos aliniad gwych â nodau a ffyrdd o weithio Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, byddaf ond yn yn hapus i sgwrsio â chi ar y ffôn neu dros goffi. Yn y cyfamser, dyma grynodeb byr iawn o’r hyn y gallwn ei gynnig.